One Minute! SCORM’a bir bakalım :)

Ambalajlar günümüzde epey bir değer kazandı. Değil mi ki kahvesi kötü ama fincanları güzel cafeler dolup dolup taşar. Paketlemek artık origami gibi bir şey haline geldi. Ne kadar güzel paketlersen o kadar iyi satarsın. Değil mi ki koskoca kazakları kıç cebine sığacak duruma getirenlerin o kadar da küçük satışları yok. Hatta cep kitapları moda şu günlerde. Test kitaplarını cep kitabı haline getirdikten sonra bir de romanları da cep kitabı haline getirmeye başladılar. Eh fena da sayılmaz :) Her şey köyden kente göç ile başladı. Göçmeseydi dedelerimiz koşturur muyduk koskoca şehrin bir o semtinden bir bu semtine otobüslerde bir elimiz tutacağa yapışmış diğer elimizde kocaman kitaplarımızla… Şehir insanının, çağın insanının hastalığı haline geldi güvensizlik. Kesme şekerleri bile paket haline getirip sunar olduk orada burada. Biz değil miydik macuncu amcanın macunlarından alan. Halbuki bilirdik o macunların büyük olasılıkla pek de hijyenik sayılmayan yerlerde yapıldığını, sabahtan akşama kadar da şehrin bütün havasının kirini, tozunu üstünde biriktirdiğini. Ama yine de yerdik seve seve. Güvenirdik. Hastalık yapacak olsa satar mı adamcağız o kadar çocuğa macun derdik. Her neyse… SCORM’a bakacaktık. Bu konulara nereden geldiğimi sorarsanız, tabii ki de SCORM’dan. Bu bir günlük yazısı değil de tartışma formuna yazdığım bir yazı olsaydı, “kurun bağlantıyı bakalım” diye atıverirdim küçük beyaz peynirlerin arasına sizi. Ama bu bir günlük yazısı. Her günlük yazısı gibi monolog olmak durumunda.

SCORM ile ambalajların, paketlerin ne bağlantısı var?

SCORM kısaca öğrenme yönetim sistemlerinde içeriğin paylaşılmasını, yeniden kullanımını artırmak için oluşturulmuş bir standart. Aslında ambalaj ya da paket. Zira bir içeriği öğrenme yönetim sistemine göndermeden önce paketlemeniz lazım. Paketlerken de SCORM standartlarına uygun yapmalısınız ki doğru düzgün çalışabilsin, başka bir öğrenme yönetim sisteminde kullanabilin. SCORM’un açılımının Türkçe karşılığı, “Paylaşılabilir İçerik Nesnesi Referans Modeli”dir. Adından da anlaşılacağı üzere paylaşılabilir yani öğrenim yönetim sistemlerinde yeniden kullanımı sağlayan bir modeldir. Hali hazırda SCORM için birden fazla sürüm bulunmaktadır. SCORM 1.0, SCORM 1.1, SCORM 1.2 ve SCORM 1.3. En çok kullanılam SCORM sürümü 1.2 olmakla birlikte 1.3 sürümünde farklı bileşenler gelmiştir. Son sürüme eklenen Sıralama&Dolaşım bölümünde; verileri belli bir sıraya koyarak kullanıcıların içeriği hangi sırayla alacağı bilgisinin öğrenme yönetim sisteminde tutulmasını ifade eder. Örneğin; öğrenciye, giriş, içerik, uygulama bölümlerinden oluşan bir içerik sundunuz. İçeriği tamamlamadan uygulama adımına geçmesini istemiyorsunuz. Sıralama&Dolaşım tam da bunu anlatır.

Peki SCORM paketlerinin içerisinde başka neler var?

İçerik modeli var ki SCORM onunla doğmuştur. İçerik modeli içerisinde, kullanıcıya sunulmak üzere hazırlanmış her türlü materyal (ses, html dosyası, xml dosyası vs.), hazırlanan dosyaları ve bunların üst verilerini tanımlayan bir xml dosyası ve API’leri barındırır. API’ler, öğrenme yönetim sistemi ile SCORM arasındaki iletişimi sağlar. İçerikle kullanıcı arasındaki ilişkiyi tanımlamanıza yardımcı olur. Öğrencinin uygulama adımını kaç kere tekrarladığını, değerlendirmede aldığı puan gibi bilgileri tutar.

Kuşlar mı haber verdi SCORM’un varlığını sana?

Bir önceki günlüğümde de yazdığım gibi son zamanlarda DITA işi ile uğraşıyorum. DITA araç seti ile ürettiğiniz dita uzantılı xml dosyalarından SCORM çıktısı da alabiliyorsunuz. Sadece DITA ile de başlamadı SCORM ile tanışıklığım. Lisans derslerimin birini Moodle üzerinden takip ediyorduk. <parantez> Moodle, açık kaynak kodlu bir öğrenme yönetim sistemidir. </parantez> Parantez kullansan daha kolay olmaz mıydı diyebilirsiniz. Ama koskoca cümleyi parantezin içine taşımak istemedim. Moodle’ın dışında bir defasında da Blackboard’la tanışıklığım olmuştu. Ama sanırım o kapalı kaynak kodlu bir yazılım. Her neyse… Uzaktan eğitimin yaygınlaşmasıyla bu kavramları önümüzdeki günlerde daha sık duyacağız. Gelelim Moodle-SCORM ilişkisine. Hazırladığım animasyonlu, sunumlu öğrenme içeriğini, öğrenme yönetim sistemine aktarmam gerekti. Çünkü oradan sınıf arkadaşlarım uygulamanın nasıl çalıştığını görmek istiyorlardı. Ben de LMS’ye (Öğrenme Yönetim Sistemi) nasıl aktaracağımı düşünürken SCORM ile tanıştım. Hazırladığım içeriği SCORM uyumlu hale getirmek için yazılımlar aradım. Sonra buldum bir tane ama çalışan uygulamamın bazı kısımlarında sorun çıktı. Arayüz kaydı vs.
Kısacası, öğrenme yönetim sistemleri öğrenmeyi zamandan ve mekandan bağımsız, etkileşimli ortamlara taşımıştır. Bu bağlamda içeriğin yayınlanması ve farklı yerlerde kullanılması açısından SCORM önemini fark ettirmiştir.
Standart iyidir:)